Tramp Eronga "qattiq choralar" va yana bir aviatashuvchi kema bilan tahdid qilmoqda

AQSh prezidenti Donald Tramp Vashingtonning Eron bilan yadroviy muzokaralari muvaffaqiyatsiz yakunlangan taqdirda Yaqin Sharqqa jangovar harakatlarga tayyor harbiy kemalarni yuborishni istisno qilmadi. Oq uy rahbari bu haqda 10-fevral, seshanba kuni kechqurun Axios nashriga bergan intervyusida ma'lum qildi.

"U yerga bir armada kelmoqda, ehtimol yana biri", dedi Tramp va Eronga ikkinchi AQSh dengiz floti aviatashuvchisi zarba guruhini yuborish haqida "o'ylayotganini" qo'shimcha qildi.

Axios nashriga bergan intervyusida Amerika prezidenti Qo'shma Shtatlar Eron bilan iloji boricha tezroq kelishuvga erishishga sodiq ekanligini ta'kidladi.

Aks holda, Oq uy "juda qattiq choralarga murojaat qilishga majbur bo'ladi", deb ogohlantirdi u. Shu bilan birga, Trampning so'zlariga ko'ra, Tehron 2025-yil yozida AQSh, Isroil va Eron o'rtasidagi 12 kunlik harbiy keskinlashuv arafasida bo'lganidan ko'ra "ko'proq moslashuvchanlikni" namoyish etmoqda.

Vashington va Tehron yadroviy kelishuv bo'yicha muzokaralarni qayta boshladilar

6-fevral kuni Ummanda Eron va Qo'shma Shtatlar o'rtasida bilvosita muzokaralar boshlandi. Prezidentning maxsus elchisi Stiven Vitkoff boshchiligidagi Amerika delegatsiyasi Tehrondan yadroviy dasturi, raketa arsenali va Yaqin Sharqdagi proksi kuchlarni qo'llab-quvvatlash kabi bir qancha jabhalarda imtiyozlar talab qildi.

Eron o'z navbatida sanksiyalarni yengillashtirish evaziga yadroviy kelishuv bo'yicha muzokaralarni qayta boshlashga tayyorligini ta'kidlamoqda. Muzokaralarning birinchi bosqichidan so'ng tomonlar ularni ijobiy baholadilar, ammo kelishmovchiliklar saqlanib qolganini ta'kidladilar.

Eron delegatsiyasiga rahbarlik qilgan Eron tashqi ishlar vaziri Abbos Arag'chi mamlakat tinch maqsadlarda uranni boyitishda davom etishini va "nol boyitish" siyosatini qabul qilishdan bosh tortishini aytdi.

Vashington Tehronga bosimni kuchaytirdi

Donald Tramp bir necha bor Eron hukumati 2019-yilda amalda tugagan 2015-yilgi yadroviy kelishuvni yangilashga rozi bo'lmasa, Eronni harbiy harakatlar bilan tahdid qildi. 2025-yil bahorida u Tehronga yangi kelishuvga erishish uchun "ikki oy" vaqt berib, ultimatum qo'ydi.

2025-yil iyun oyida Qo'shma Shtatlar Eronning yadroviy inshootlariga havo hujumlarini uyushtirdi va Isroilning o'sha paytda boshlangan mamlakatga qarshi harbiy operatsiyasini qo'llab-quvvatladi. Bu zarbalarning ta'siri ko'lami haqida ishonchli ma'lumotlar yo'q, ammo Tramp Eronning yadroviy dasturi yo'q qilinganini da'vo qildi.

2026-yil boshidan beri Qo'shma Shtatlar Yaqin Sharqdagi harbiy ishtirokini sezilarli darajada kengaytirdi. Tramp, boshqa narsalar qatori, Eronda hukumatga qarshi norozilik namoyishlarining shafqatsizlarcha bostirilganini ham tilga oldi, bu faqat rasmiy ma'lumotlarga ko'ra, qariyb 3000 kishining hayotiga zomin bo'lgan. AQSh dengiz floti "dunyodagi eng katta harbiy kema" deb ataydigan "Avraam Linkoln" aviatashuvchisi mintaqaga yetib keldi.

Ummonda muzokaralar boshlanishidan sal oldin AQSh o'z fuqarolarini Eronni darhol tark etishga chaqirdi. Tehron rasmiylari mamlakatlar o'rtasidagi muloqot faqat teng huquqli asosda mumkin ekanligini ta'kidladilar va Trampni tahdidlaridan voz kechishga chaqirdilar.