O‘zbekistonda 9 oyda tijorat banklarining kredit qoldig‘i 9,1% ga o‘sib, 659 trln so‘mni tashkil etdi

2026-yil 1-oktabr holatiga ko'ra, tijorat banklarining jami kredit qoldigʻi yil boshiga nisbatan 9,1% ga oshib, 659 trln soʻmni tashkil etdi. Xususan, jismoniy shaxslarga ajratilgan kreditlar qoldigʻi 12,7% ga oʻsib, 248 trln soʻmga, yuridik shaxslarga ajratilgan kreditlar esa 7% ga koʻpayib, 411 trln soʻmga yetdi.

Jismoniy shaxslar kreditlari tarkibida ipoteka va mikrokreditlar boʻyicha oʻsish qayd etildi. Ipoteka kreditlari qoldigʻi yil boshiga nisbatan 14,9% ga oshib, 91 trln soʻmni, mikrokreditlar esa 22,3% ga oʻsib, 50 trln soʻmni tashkil etdi. Shu davrda mikroqarzlar qoldigʻi 6,3% ga koʻpayib, 52 trln soʻmga yetdi.

Avtokreditlar qoldigʻi 4,3% ga oshib, 41 trln soʻmni, ta’lim kreditlari esa 4,6% ga oʻsib, 7 trln soʻmni tashkil etdi. Shuningdek, kredit kartalari va overdraftlar boʻyicha qoldiq 6,5 trln soʻmga yetdi.

Yuridik shaxslarga ajratilgan kreditlar tarkibida ham oʻzgarishlar kuzatildi. Jumladan, mikrokreditlar qoldigʻi 23,7% ga oshib, 18 trln soʻmga, lizing va faktoring operatsiyalari boʻyicha qoldiq esa 48,2% ga koʻpayib, qariyb 6 trln soʻmga yetdi.

Bu koʻrsatkichlar jismoniy shaxslarga ajratilgan kreditlar qoldigʻi yuridik shaxslarnikiga nisbatan yuqoriroq sur’atda oʻsganini koʻrsatmoqda. Aholi kreditlari tarkibida ipoteka va mikrokreditlar, yuridik shaxslar kreditlari tarkibida esa mikrokreditlar hamda lizing va faktoring operatsiyalari boʻyicha nisbatan yuqori oʻsish sur’atlari qayd etildi.

Tahlil:

Qisqa muddatli va qimmat kreditlar ulushining ortishi. Aholi orasida mikrokreditlarning 22,3 foizga o‘sishi fuqarolarning kundalik yoki joriy ehtiyojlarini qoplash uchun qarzga ko‘proq tayanayotganini ko‘rsatishi mumkin. Odatda bunday kreditlar foiz stavkasi yuqori bo‘ladi va kelajakda aholining to‘lov qobiliyatiga bosim o‘tkazishi ehtimoli bor.

Inflyatsiyaga ta’siri. Iste’mol va mikrokreditlarning tez sur’atlarda ko‘payishi bozorda naqd va naqdsiz pul massasini oshirib, narxlar barqarorligiga (inflyatsiyaga) ma’lum darajada bosim berishi mumkin.

Umuman olganda, jarayon mo‘tadil pozitiv, chunki bank tizimi o‘sishda davom etmoqda va kichik biznesni moliyalashtirish (lizing, mikrokredit) yaxshi sur’atlarda ketyapti. Biroq aholi o‘rtasida mikrokreditlarning tez ko‘payishi kelgusida muammoli kreditlar (NPL) ulushi oshmasligi uchun banklar va regulyator (Markaziy bank) tomonidan qat’iy nazoratni talab qiladi.

Izohlar: 0
Siz identifikatsiyadan o'tmadingiz
Ro'yxatda bo'lmay turib izoh qo'shish

Tepaga

Alpha version: 0.9.1.19 build 111717 | Инструменты