Qishda svet pulining yarmini davlat to‘laydi: Issiqxonalarda "yashil" texnologiyalardan foydalanish majburiy bo‘ladimi?

Prezidentning 2026-yil 13-oktabrdagi qarori bilan mamlakatda ilg‘or “yashil” texnologiyalar asosida issiqxona xo‘jaliklarini rivojlantirish hamda aholi tomorqalaridan samarali foydalanishga qaratilgan keng ko‘lamli soliq va subsidiya imtiyozlari joriy etildi.

Yangi hujjatga ko‘ra, sohaga energiya tejovchi texnologiyalarni joriy etayotgan tadbirkorlar va aholi davlat tomonidan jiddiy moliyaviy qo‘llab-quvvatlanadi. Qaror bilan issiqxona va qishloq xo‘jaligi korxonalari uchun soliq yukini sezilarli darajada kamaytirish ko‘zda tutilgan.

Jumladan, qishloq xo‘jaligi tovar ishlab chiqaruvchilari (va baliqchilik korxonalari) uchun o‘zi ishlab chiqargan mahsulotini sotishdan olingan foyda solig‘i hamda qo‘shilgan qiymat solig‘i (QQS) stavkasi 0% etib belgilandi.

Daromadining kamida 60 foizini issiqxona faoliyatidan oladigan xo‘jaliklar uchun ijtimoiy soliq stavkasi 2026-yil 1-yanvardan 2029-yil 1-yanvargacha 1 foiz miqdorida o‘rnatildi.

Shuningdek, 2027-yil 1-yanvardan 2030-yil 1-yanvargacha issiqxonadan kamida 60 foiz daromad ko‘rayotgan tadbirkorlar yuridik shaxslardan olinadigan yer va mol-mulk solig‘ini 50 foiz chegirma (yarim stavka) bilan to‘laydi.

Qishki mavsumda issiqxonalarni isitish xarajatlarini qoplash maqsadida yangi subsidiya turlari joriy etilmoqda:

2026-yil 1-noyabrdan 2030-yil 1-aprelgacha bo‘lgan davrda maxsus issiqlik tejovchi "ko‘rpa" bilan qoplangan va (yoki) "yashil" isitish vositalaridan (issiqlik nasoslari, geotermal va quyosh tizimlari, infraqizil moslamalar) foydalanadigan issiqxonalarga oktabr–mart oylarida iste’mol qilingan elektr energiyasi qiymatining 50 foizi subsidiya sifatida qaytariladi.

2030-yil 1-yanvarga qadar Toshkent, Zangiota, Qibray, Yangiyo‘l va Yuqori Chirchiq tumanlarida aholi tomorqalaridagi issiqxonalarga quyosh panellari va energiya tejamkor uskunalar o‘rnatish xarajatlarining 40 foizi (lekin 100 million so‘mdan oshmagan miqdorda) bir martalik subsidiya ko‘rinishida qoplab beriladi.

Kambag‘allikni qisqartirish ko‘magi: Toshkent viloyatining issiqxonachilikka ixtisoslashgan 50 ta mahallasida Kambag‘allikni qisqartirish maqsadli jamg‘armasi hisobidan har bir oilaga 200 million so‘mgacha subsidiya ajratilishi belgilangan.

Imtiyozli kreditlar va mas'ullar

Markaziy bank oilaviy tadbirkorlik doirasida aholiga tajriba tariqasida imtiyozli kreditlar berishni boshlaydi. Unga ko‘ra, jismoniy shaxslarga "yashil" issiqxona qurish uchun 300 million so‘mgacha, mavjudlarini qayta jihozlash uchun esa 150 million so‘mgacha mablag‘ ajratiladi.

Hujjatda issiqxonalarni tashkil etish, ijtimoiy daftarlar tizimi asosida subsidiyalar ajratilishini nazorat qilish va jarayonni muvofiqlashtirish bo‘yicha Adliya vazirligi hamda Ijtimoiy himoya milliy agentligi mas’ul etib tayinlandi.