Tadqiqot: Afrika Sahroi Kabirini ko'kalamzorlashtirish Yer iqlimini qanday o'zgartiradi?

Afrikaning Sahroi Kabir cho'li ko'pchilikka bepoyon qum kabi ko'rinadi. Bu floraning rivojlanishi uchun ekstremal muhit, ammo u yerda hali ham o'simliklar mavjud. Uning o'sishi ming yillar davomida pasayib ketdi, deb yozadi Phys.org.

"Yashil" davrlardan biri 5000-11000 yil oldin, golosenning birinchi yarmida bo'lgan. Boreal yozda (iyundan avgustgacha) yozgi kunning Yer perigeliyasiga toʻgʻri kelishi (sayyora Quyoshga eng yaqin boʻlganda) tufayli quyosh nurlanishining ortishi tropik, oʻrta va yuqori kengliklarda mavsumiylikning oʻzgarishiga olib keldi. Shimoliy yarimsharda mussonning kuchayishi Afrika bo'ylab namlikni oshirishda muhim rol o'ynagan, Sahroi Kabirda doim yashil butalar o'sishi uchun qulay sharoitlar yaratgan.

Sahroi ko'kalamzorlashtirish iqlimni qanday o'zgartirmoqda? 

Yangi tadqiqotda italiyalik olimlar Sahroi Kabirning faol ko'kalamzorlashtirish davrini qayta tiklaydigan iqlim modellarini ko'rib chiqdilar, shuningdek, ushbu hodisaning Yer iqlimiga ta'sirini ko'rib chiqdilar. Ular cho'llarni ko'kalamzorlashtirish Shimoliy yarimsharda atmosfera sirkulyatsiyasiga yillik ta'sir ko'rsatishi mumkin degan xulosaga kelishdi.

Afrikadagi o'zgarishlar Shimoliy yarim sharning mintaqalarida anomal iqlimni boshdan kechirishiga olib keldi: Skandinaviya va Shimoliy Amerikada havo issiqroq va quruqroq edi, G'arbiy Yevropada - qish sovuqroq va yoz issiqroq, Markaziy Yevropada umumiy isish kuzatildi. O'rta yer dengizi - sovuq va yomg'irli, O'rta Osiyoda esa yil davomida yog'ingarchilik ko'payishi bilan issiq qish va sovuq yoz.

Tadqiqot guruhi iqlim o'zgarishini atmosferadagi Uoker sirkulyatsiyasi va Shimoliy Atlantika tebranishidagi o'zgarishlar bilan izohladi. Sharqiy O'rta yer dengizi, Shimoliy Afrika va Shimoliy Amerikaning qutb qismida yoz issiqroq va quruqroq bo'ldi, shimoliy, markaziy va sharqiy Yevropada va Shimoliy Amerikaning sharqiy qismida yoz sovuqroq va namroq bo'ldi.

Olimlar tomonidan tekshirilgan iqlim o'zgarishlari chang chiqindilarining 80% ga kamayishi tufayli ming yillar davomida saqlanib qoldi. Albedo cho'llarda 0,30 dan butalar uchun 0,15 ga tushdi - bu tropiklarda isishning kuchayishi belgisi.

So'nggi hisobotlar iqlim o'zgarishining uzoq vaqtdan beri mavjud bo'lgan ob-havo sharoitlarini o'zgartirishdagi rolini ta'kidlaydi, chunki Afrika bo'ylab ob-havo tizimlarining shimolga ko'chishi kuchli yog'ingarchilik va Sahroi Kabir bo'ylab o'simlik yo'laklarining shakllanishiga olib keladi. Ilgari nisbatan bepusht bo'lgan bu landshaftda hayotning tarqalishi va omon qolishi o'zgarmoqda.